Door:
Daniëlle Hirsch

20 september 2019

Tags

Stop de overheidshulp aan de fossiele industrie, beloon internationaal ondernemen in vergroening. Dat betoogt Daniëlle Hirsch van Both Ends, in aanloop naar het debat van vanavond over de ‘vergeten klimaattafel’ in Pakhuis de Zwijger.

Het klimaat is hot– iedereen praat erover. ‘Iedereen doet wat’, roept de overheid in haar recent gestarte publiekscampagne. Goed plan, laten we echt wat doen: te beginnen met een stop op onze ondersteuning van de internationale handel in fossiele energie door onze eigen Nederlandse multinationals.

Het is een kans van anderhalf miljard euro waarmee we klimaatverandering op internationale schaal kunnen tegengaan en tegelijkertijd onze innovatieve ondernemers een impuls kunnen geven. Vandaag, aan de vergeten klimaattafel, gaat het over de kansen voor Nederland om echt impact te hebben – en die kansen zijn gigantisch. Want ons grote geld en onze invloed zit in het buitenland.

Elke Nederlander heeft regelmatig de behoefte om ‘iets’ te doen voor het klimaat, maar heeft tegelijkertijd het dubbele gevoel dat een klein landje als het onze geen deuk in een pakje boter kan slaan. Toch kun je meer dan je denkt. We zijn in al het gepolder over klimaatakkoorden en klimaattafels onze rol in internationale handelsketens vergeten.

Al eeuwen zijn we als klein landje verschrikkelijk goed in de internationale handel. Onze multinationals zitten over heel de wereld; van de verbrande bossen van de Amazone tot de overstroomde delta’s van Azië. En onze overheid helpt in al die gebieden Nederlandse ondernemers die investeren in fossiele energie met subsidies en garanties. Dáár ligt de kans.

 

Fossiele bedrijven

Dat Nederland een grote fossiele voetafdruk heeft, staat buiten kijf. Het Planbureau voor de Leefomgeving becijfert dat onze klimaatvoetafdruk buiten onze grenzen ongeveer even groot is als die binnen onze grenzen – en dan kijkt het PBL daarbij alleen naar de uitstoot als gevolg van onze productie en consumptie. De effecten van onze financiering van onder andere olie- en gaswinning en de aanleg van fossiele infrastructuur zijn niet meegerekend.

Gepromoot door de haven van Rotterdam leggen we overal ter wereld havens aan die vaak samenhangen met de fossiele sector. Onze scheepsbouwers zijn experts in het bouwen van transportmiddelen voor gas en olie. Onze landbouw – en met name het landbouwmodel dat door Nederland wordt gepromoot – draagt gigantisch bij aan klimaatverandering.

Naar de bijdrage van onze financiële sector aan fossiel kunnen we voorlopig alleen maar raden; we hebben geen idee in hoeverre de banken in fossiel zitten. En het pensioenfonds ABP belegt naar schatting ten minste vijftien miljard euro in fossiele bedrijven.

 

Ondersteund door de overheid

De belangrijkste kans in het buitenland ligt bij de activiteiten die we daar zelf uitvoeren of financieren. Laat ik een voorbeeld geven: naar schatting geeft de Nederlandse regering voor anderhalf miljard euro per jaar aan exportkredietverzekeringen aan bedrijven die in het buitenland in de fossiele industrie actief zijn.

Hoe werkt dat? Als je over de grenzen gaat ondernemen, komen daar vaak flinke financiele risico’s bij kijken. En als het project groot genoeg is, dan wil de Nederlandse overheid je tegen betalingsrisico’s verzekeren. Zonder deze verzekering krijgt een project geen financiering van een bank.

We hebben het hier over een verzekering namens ons allemaal, die in theorie naar alle bedrijfssectoren kan gaan, maar die dus in de praktijk voornamelijk fossiele initiatieven ondersteunt. Nieuwe olie- en gasprojecten in het buitenland.

 

Pluk het laaghangende fruit

De overheid organiseert volgende week een vergroeningsbijeenkomst over de exportkredietverzekering. Om bedrijven echt te stimuleren om te vergroenen, moeten we dus garant gaan staan voor groen in plaats van grijs. Zo draaien we de gaskraan op veel meer plaatsen dicht dan alleen in Groningen. Laten we stoppen met bedrijven ondersteunen in fossiel en helpen bij risicovolle investeringen in innovatie.

De centrale vraag aan de vergeten klimaattafel is dus tweeledig: hoe trekken we onze handen – zowel in eigen land als daarbuiten – helemaal af van fossiel en waar moeten we wèl in investeren? Zonder het eerste deel van die vraag te beantwoorden, lossen we het klimaatprobleem niet op.

Laten we met onze innovatieve kennis en bedrijvigheid de kans grijpen om koploper te zijn in de vernieuwing die de wereld nodig heeft. Pluk het laaghangende fruit, te beginnen met de exportkredietverzekeringen. Beloon alleen nog maar internationaal risicovol ondernemen voor een fossielvrije toekomst.

Kom op vanavond (20 sep) naar Pakhuis de Zwijger en praat mee over de vergeten klimaattafel.

Vaagheid troef

Door Paul Hoebink | 26 juni 2022

Vrijdag, laat in de middag, lanceerde minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Liesje Schreinemacher haar nieuwe nota. Het is moeilijk er enige duidelijkheid, er een heldere strategie in te vinden: het is vaagheid troef, stelt Paul Hoebink.

Lees artikel

Shift the power op de universiteit

Door Marc Broere | 24 juni 2022

Robert Kajobe is een prominente wetenschapper uit Oeganda. Marc Broere bezoekt de hoogleraar met wie hij al een kwart eeuw bevriend is, voor een terugblik en om de stand van het Afrikaanse academische leven te bespreken. Onder collega’s bemerkt Kajobe nog te vaak een minderwaardigheidscomplex – en dat mogen ze wel afschudden, vindt hij. ‘Een westers idee wordt soms domweg maar geaccepteerd, ook al weet je als lokale onderzoeker dat het niet werkt, maar je bent te bang om dat aan de orde te stellen.’

Lees artikel

Lotsverbondenheid of opportunisme? Reflecties op de beleidsnota van minister Schreinemacher

Door Vice Versa | 16 juni 2022

Op 24 juni komt de beleidsnota van minister Liesje Schreinemacher voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking uit. Een goede reden om met verschillende partijen te reflecteren over de nieuwe beleidsvoornemens. En dat doen we op donderdagavond 30 juni in Den Haag.

Lees artikel