Door:
Ellen Mangnus

10 maart 2020

Categorieën

Tags

De situatie aan de buitengrenzen van Europa bereikte deze week een dramatisch dieptepunt. Waarom horen we niets van minister Kaag, vraagt Ellen Mangnus zich af. Was zij immers niet de minister van de veel geroemde Abel Herzberglezing met de titel: ‘Wees niet stil, we zijn met velen.’

 Nog geen maand nadat premier Rutte zijn excuses aanbood over de houding van de Nederlandse overheid in de Tweede Wereldoorlog, lijkt de overheid alweer weg te kijken van gruwelijkheden waaraan ze zelf heeft bijgedragen. Net als duizenden andere Nederlandse burgers kan ik maar niet geloven dat onze overheid weigert verantwoordelijkheid te nemen voor de inhumane situatie aan de grenzen van de Europese Unie.

Als ik van één iemand zeker wist dat ze nu haar stem zou verheffen, dan was dat wel minister Kaag. Onze minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking die begin 2018 ferm riep dat de detentiecentra in Libië dicht moesten omdat ze mensonterend zijn. Haar beleid richt zich specifiek op migratie en instabiele en onveilige regio’s. In september 2019 waarschuwde ze in haar tolerantietoespraak dat we vanuit het politieke midden veel te veel horen dat het niet goed gaat op het gebied van migratie en integratie. Ze riep op tot een tegengeluid. Als er iemand nu hardop zou stellen dat de wreedheid aan de buitengrenzen van Europa onacceptabel is, dan zou zij dat zijn. Althans, dat dacht ik. Maar helaas hult ook minister Kaag zich vooralsnog in een zorgwekkend stilzwijgen.

Ik zocht naar woorden om te omschrijven waarom haar stilte me zoveel zorgen baart. Opmerkelijk genoeg vond ik het antwoord in een lezing van minister Kaag zelf. In september 2018 hield zij de Abel Herzberglezing. De titel was: ‘Wees niet stil, wij zijn met velen.’ Haar tekst ging viral en werd in kranten als De Volkskrant een verademing genoemd. Was haar lezing soms een voorspelling van wat ze verwachtte van dit kabinet?  Ik citeer een paar zinnen uit haar tekst:

‘Er is ook een andere stilte. Een die verre van heilzaam is. Een bepaalde stilte in de samenleving. In de politiek. De stilte van wel weten wat er speelt. Horen wat er geroepen wordt. Maar het er niet over hebben. En er ook niet echt iets aan doen. De stilte die de plaats inneemt van woorden die té ongemakkelijk zijn, die te veel ‘gedoe’ geven, die gevaarlijk zijn. De stilte van de politicus, die iets niet zegt omdat het haar of hem stemmen kan kosten.’

Helder legt ze uit waarom de stilte van de politicus, het wegkijken, zo zorgelijk is en waarschuwt ze ervoor dat het onszelf ook zal schaden:

‘De bittere les van de geschiedenis is dat in de stilte van het zwijgen de dissonant van stigmatisering, uitsluiting en vervolging manifest wordt.’ Ze citeert daarbij Abel Herzberg: “Het ging niet zozeer om de gruweldaden. Het ging niet om de laatste stap. Het ging om de eerste… Want dan komen de gruweldaden vanzelf.” Kaag vervolgt: ‘Wie zwijgt over de eerste stappen in het proces van uitsluiting van bevolkingsgroepen, van het uithollen van burgerrechten, vrijheid en menselijk waardigheid, verliest ook zelf zijn waardigheid en vrijheid.’

Kaag roept op om het niet bij woorden te laten:

‘En één ding weet ik zeker: op het kabaal van de stem van de angst voor de ander, kan stilte niet het antwoord zijn. De stem van redelijkheid, respect en tolerantie zal altijd als tegengeluid moeten worden gehoord. In de politieke arena. In het maatschappelijke debat.  Stilte is levensgevaarlijk. Maar we hebben meer nodig dan woorden alleen. Het weerwoord moet de vorm krijgen van actie, van hoopgevend handelen. Een samenleving is niet alleen samenspraak. Het is vooral samendoen. Iets doen. Niet omdat het moet of omdat het iets oplevert, maar omdat het goed is. Omdat we mede mensen zijn. Omdat we samenleven.’

Beste minister Kaag, het weerwoord krijgt al de vorm van actie: duizenden Nederlanders zetten zich al in om solidariteit te betuigen. Samen. Wat nu nodig is, is een politicus die de daad bij het woord voegt. Werk aan een plan met perspectief en biedt in tussentijd onschuldige mensen een veilige omgeving.

 

 

 

 

 

 

In de Europese tegenhanger van de Nieuwe Zijderoute is er gelukkig nog plek voor onderwijs

Door Sietse Blom | 15 april 2024

De Finse oud-docente Jutta Urpilainen hoef je het belang van onderwijs niet duidelijk te maken: nu ze als eurocommissaris op een grotere schaal kinderen van goede scholing kan voorzien, is ze dan ook niet terughoudend. Sietse Blom schetst hoe ons continent er op dat vlak voorstaat, vlak voor de verkiezingen.

Lees artikel

Investeren in SRGR bepaalt jonge levens

Door Eefke Deneer | 02 april 2024

Het SRGR-platform roept de Nederlandse politiek op om alles op alles te zetten om seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in het buitenlandbeleid te verankeren – want die zijn onmisbaar. Vandaag onderstreepte het dat door de Vrije Doos aan de nieuwe BHOS-commissie aan te bieden.

Lees artikel

Altijd water uit de kraan voor kinderen

Door Karin Bojorge-Alvarez | 25 maart 2024

Mag je huishoudens met kinderen van een basisvoorziening als drinkwater afsluiten, als ze niet in staat zijn hun rekeningen te betalen? Nee, oordeelde het gerechtshof Den Haag deze week: het is een fundamenteel recht, en het belang van het kind moet vooropstaan. Karin Bojorge-Alvarez, van Simavi, brengt verslag uit

Lees artikel