Door:
Hans Beerends

9 november 2020

Tags

Door de nederlaag van Donald Trump is de wereld op het nippertje aan een groot gevaar ontsnapt, schrijft Hans Beerends. Het gevaar namelijk dat de Verenigde Staten, de grootste democratie ter wereld, zich voegt bij landen die zich keren tegen het parlementaire democratisch model. Ook andere landen zouden dan meegesleept kunnen worden.                                                              

Hans Beerends

Tot aan het jaar 2000 groeide het aantal landen met een democratisch bestuur. Daarna nam het aantal af of zakte een bestaande democratie af naar een zogeheten ‘ illiberale democratie.’  Met andere woorden: een onvrije democratie. In dit soort onvrije democratieën -en ik noem Polen, Hongarije, Roemenië, Slovenië, Turkije en Brazilië- is een populistisch en/of–nationalistische partij aan de macht

Deze partij, ooit gekozen door 43 a 47 % van de kiezers, doet vervolgens alles om te voorkomen dat de oppositie politieke invloed zal krijgen. Verkiezingen worden nog wel gedoogd, maar de oppositie krijgt geen toegang tot de belangrijkste TV- kanalen. Ook wordt de vrije pers gebreideld en verliest de rechtspraak haar onafhankelijkheid. Een mening die de machtshebbers niet aanstaat wordt al snel betiteld als staatsgevaarlijk of terroristisch, waarna arrestatie volgt.

De wijze waarop Trump de media neerzet als vijanden van het volk, de wijze waarop hij demonstraties uit elkaar laat slaan en de wijze waarop hij zijn achterban ophitst de straat te veroveren heeft gezorgd voor een ongekende tweespalt in de Amerikaanse bevolking. Het is daarmee de voedingsbodem voor het instellen van een illiberale democratie. Ook zijn flirten met een sekte als Q anon, die gelooft dat de wereld beheerst wordt door een netwerk van pedofielen, werkt mee aan het bejubelen van Trump als de ‘sterke man.’

De trend naar onvrije democratieën beperkt zich niet tot de landen die ik hierboven noem. In meerdere Latijns Amerikaanse en Europese landen, waaronder Nederland, komen nationalistische bewegingen op die zich vanuit een gevoel van verongelijktheid, rancune, boosheid en machteloosheid keren tegen het parlement, tegen democratisch gekozen instellingen, tegen de wetenschap en tegen nog veel meer.

Overigens is de bureaucratische wijze waarop menig regeringsbesluit uitgevoerd wordt en het grote gebrek aan inspraak en meespraak voor grote delen van de bevolking medeoorzaak van dit ongenoegen. De bestaande sociale, liberale en christelijke partijen en de bestuurslagen die daar uit voortkomen zullen dan ook alles in het werk moeten stellen om het vertrouwen van de bevolking terugkrijgen. De beste wijze om dit te doen is te beginnen met luisteren en vervolgens de geuite klachten serieus te nemen.

Hans Beerends (1931) is publicist en activist. Hij schreef een reeks boeken over de geschiedenis van mondiale solidariteit in Nederland en was medeoprichter van de Wereldwinkels.

In de Europese tegenhanger van de Nieuwe Zijderoute is er gelukkig nog plek voor onderwijs

Door Sietse Blom | 15 april 2024

De Finse oud-docente Jutta Urpilainen hoef je het belang van onderwijs niet duidelijk te maken: nu ze als eurocommissaris op een grotere schaal kinderen van goede scholing kan voorzien, is ze dan ook niet terughoudend. Sietse Blom schetst hoe ons continent er op dat vlak voorstaat, vlak voor de verkiezingen.

Lees artikel

Investeren in SRGR bepaalt jonge levens

Door Eefke Deneer | 02 april 2024

Het SRGR-platform roept de Nederlandse politiek op om alles op alles te zetten om seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in het buitenlandbeleid te verankeren – want die zijn onmisbaar. Vandaag onderstreepte het dat door de Vrije Doos aan de nieuwe BHOS-commissie aan te bieden.

Lees artikel

Altijd water uit de kraan voor kinderen

Door Karin Bojorge-Alvarez | 25 maart 2024

Mag je huishoudens met kinderen van een basisvoorziening als drinkwater afsluiten, als ze niet in staat zijn hun rekeningen te betalen? Nee, oordeelde het gerechtshof Den Haag deze week: het is een fundamenteel recht, en het belang van het kind moet vooropstaan. Karin Bojorge-Alvarez, van Simavi, brengt verslag uit

Lees artikel