journalistiek over mondiale samenwerking

Op de ochtend van 14 januari werd ik wakker met gemengde gevoelens. Eerst was ik opgetogen mijn grondwettelijk recht te mogen uitoefenen, door te stemmen op de presidentskandidaat van mijn keuze – en ik had nog nooit gestemd!

Eva Nakato, foto Mark Williams Wasswa

Daarna voelde ik me diep bezorgd over mijn eigen veiligheid buiten de muren van mijn flatgebouw. De stand van zaken in Kampala was vrij belachelijk. De laatste vijf dagen hingen er legerhelikopters in de lucht en stonden er zwaarbewapende soldaten in haast elke drukke straat en woonwijk.

Niettemin zou niets me tegenhouden om mijn stem uit te brengen op mijn kandidaat. Voorzien van mijn ID-kaart en stembewijs ging ik op pad naar mijn kieslokaal, een kilometer of vijf verderop.

Om kwart over acht was ik al op het stembureau, als een van de eersten, vlak voordat de keten van kiezers echt lang begon te worden. Twee uur later was ik klaar, maar ik bleef nog een uur om het gebeuren te bekijken, hoewel de vervaarlijk uitziende militairen ons geregeld de gebruikelijke blikken van achterdocht en bedreiging gaven.

Op de terugweg dacht ik eraan in te loggen op sociale media om bij te blijven over de voortgang in andere provincies. Na een aantal mislukte pogingen drong het plotseling pijnlijk door: de regering had ’s nachts het internet in heel het land platgelegd!

Zwendel en wanpraktijken

Veel Oegandezen gebruiken sociale media; ze maken snelle uitwisseling van informatie mogelijk. Vandaar dat burgers er altijd op vertrouwden om gevallen van staatsoppressie en -geweld te melden en vast te leggen, vooral als het tegen politici van de oppositie was. Je kunt stellen dat het uitzetten van het internet tot doel had dàt te voorkomen.

Velen zeiden dat het ook om een comfortabele toestand te doen was, waarin de zittende macht een verkiezingszwendel kon doorvoeren en mogelijk bewijs van wanpraktijken kon verhullen. Het gevolg: met 52 procent een laagterecord qua kiezersopkomst, tegenover ruim 67 procent in 2016.

Toegang tot internet en sociale media tijdens de verkiezingen zou Oeganda helpen transparantie te stimuleren in het democratische proces en om actieve burgerparticipatie aan te jagen.

In gesprekjes met mensen over waarom ze nooit stemmen, zeiden de meesten dat het hen duidelijk was wie de winnaar zou worden en dat het dezelfde uitslag als altijd zou zijn. Ze zeiden dat de Oegandese verkiezingen nooit eerlijk en vrij zijn geweest. Behoorlijk absurd!

De spiegel van morgen

Mijn collega’s in Nederland zullen hun verkiezingen in maart vieren, door nogmaals hun grondrecht te mogen uitoefenen – dat valt niet te onderschatten.

Stemmen is van belang, omdat je kundige en competente leiders kunt kiezen die zaken aanvatten die jou, je gemeenschap, je land en de komende generaties aangaan. De leiders die je vandaag kiest, zijn de spiegel van jouw morgen.

Ik zal bidden dat de oppositie in jullie land niet oneerlijk wordt behandeld, dat er geen spoor van zwendel te bekennen zal zijn en dat bovenal jullie internet niet ineens op zwart zal gaan, jullie in het cyberduister achterlatend!

En tot slot: vergeet niet verstandig te stemmen. Het beste!

Eva Nakato is een Oegandese activiste op het gebied van hiv en aids en seksueel geweld. Verder is ze peer-mentor, actrice en oprichter van Aiden Crafts, een start-up in de kunst- en handwerkwereld.

Uitgelichte afbeelding: Martha Nalukenge

Deze column van Eva Nakato verschijnt ook in de Verkiezingsspecial van Vice Versa. Neem nu een abonnement om het nummer te ontvangen. https://viceversaonline.nl/abonnement/particulier-abonnement/

Wat gaan wij doen in en met het buitenland? Zijn we volgers of leiders? Wat is er te kiezen op 17 maart? Kijk het grote politieke debat over de toekomst van Nederland in de wereld op woensdag 24 februari live vanuit Nieuwspoort. https://www.hetgrotebuitenlanddebat.nl/