Door:
Lammert van Raan

23 februari 2023

Tags

Vorige week konden we bij Frontlinie zien hoe Boskalis bij de bouw van een Filipijns vliegveld lak aan mens en milieu heeft – en dat met steun van de Nederlandse staat, door een exportkredietverzekering. Maak daar een einde aan, schrijven PvdD-Kamerleden Lammert van Raan en Christine Teunissen op de dag van een Kamerdebat over exportkredietverzekeringen: schaf de exportsteun per direct af.

Door Lammert van Raan en Christine Teunissen

Eigenlijk was de VOC, de eerste multinational en ooit het grootste handelshuis ter wereld, de eerste vorm van exportkredietverzekering. Stroppen van individuele handelaars in specerijen, tot slaaf gemaakten en andere ‘koopwaar’ werden gezamenlijk gedragen door de ondernemers die binnen de VOC actief waren.

Een rapport van Global Witness over de activiteiten van Boskalis op de Filipijnen laat zien dat er weinig veranderd is – de risico’s worden nu niet gezamenlijk door ondernemers gedragen, maar door alle Nederlanders. Het mechanisme van exportkredietverzekeringen waarbij de overheid garant staat voor de roofbouw die Nederlandse bedrijven wereldwijd plegen, wijkt niet af van alles waar de Nederlandse handelsgeest berucht om geworden is.

Boskalis schaadt de natuur en mensenrechten op de Filipijnen en wordt daarbij door de Nederlandse staat uit de wind gehouden. Bij het eerste vermoeden van mogelijke regulering daarvan, zoals via een nieuwe wet maatschappelijk ondernemen, dreigt Boskalis-topman Peter Berdowski met een vertrek van de onderneming uit Nederland, voor het tweede jaar op rij.

Impliciete boodschap

Het Global Witness-rapport staat niet op zichzelf, maar is een nieuwe zwarte bladzijde in de historie van de exportkredietverzekering. Neem het gasproject in Mozambique: aanleiding voor een bloedig conflict, inclusief ontvoeringen en onthoofdingen, maar de Nederlandse overheid sloot er haar ogen voor en verstrekte toch weer exportsteun aan betrokken bedrijven. En Mozambikanen betaalden de prijs.

Ontwikkelingslanden worden via onze exportkredietverzekeringen beroofd van hun grondstoffen en als ze al economisch kunnen meeprofiteren, maakt het hen vooral fossielverslaafd. De impliciete boodschap van het kabinet aan het bedrijfsleven: bij een groot aantal grensoverschrijdende activiteiten kunt u rekenen op steun van de staat.

Alle reden om de exportkredietverzekering te vervangen door een meer eigentijdse vorm van overheidsstimulering. Het instrumentarium werkt als een fossiele subsidie en is daarmee niet in lijn met het klimaatakkoord van Parijs. Het afschaffen van fossiele subsidies is een afspraak waar Nederland zich vanaf de G20 in Pittsburgh van 2009 al aan heeft gebonden.

Het is bovendien een van de makkelijkst af te schaffen fossiele subsidies, omdat er geen enkele verplichting is voor de staat om dit soort steun te verlenen. Het instrument kan met een relatief eenvoudige wetswijziging omgezet worden in een klimaat- en ontwikkelingsfonds dat Nederlandse activiteiten in het buitenland alleen stimuleert als milieu, klimaat, mensen- en dierenrechten ermee bevorderd worden.

Iets beters en constructievers

Op die manier kunnen we afrekenen met het imago van Nederlandse gelukzoekers die grondstoffen roven, bijdragen aan de vernietiging van het regenwoud, buitenlandse markten verstoren, mensenrechten schenden en roofbouw plegen. In plaats daarvan bouwen we aan een mooiere, schonere en eerlijker planeet. We hebben daar voldoende kennis voor, maar tussen droom en daad staan hebzucht en exportkredietverzekeringen in de weg.

Met de verzekeringen bevorderen we tot nu toe vooral het onleefbaar worden van onze planeet, waarop wij ons als Nederlanders al zo lang zeer onbescheiden opstellen. Aan de roep vanuit de samenleving om ons leven te beteren is het eenvoudigst tegemoet te komen door direct te stoppen met deze staatssteun voor export en iets beters en constructievers te bedenken voor de vrijkomende middelen.

Lammert van Raan en Christine Teunissen zijn Tweede Kamerleden voor de Partij voor de Dieren

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In de Europese tegenhanger van de Nieuwe Zijderoute is er gelukkig nog plek voor onderwijs

Door Sietse Blom | 15 april 2024

De Finse oud-docente Jutta Urpilainen hoef je het belang van onderwijs niet duidelijk te maken: nu ze als eurocommissaris op een grotere schaal kinderen van goede scholing kan voorzien, is ze dan ook niet terughoudend. Sietse Blom schetst hoe ons continent er op dat vlak voorstaat, vlak voor de verkiezingen.

Lees artikel

Investeren in SRGR bepaalt jonge levens

Door Eefke Deneer | 02 april 2024

Het SRGR-platform roept de Nederlandse politiek op om alles op alles te zetten om seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in het buitenlandbeleid te verankeren – want die zijn onmisbaar. Vandaag onderstreepte het dat door de Vrije Doos aan de nieuwe BHOS-commissie aan te bieden.

Lees artikel

Altijd water uit de kraan voor kinderen

Door Karin Bojorge-Alvarez | 25 maart 2024

Mag je huishoudens met kinderen van een basisvoorziening als drinkwater afsluiten, als ze niet in staat zijn hun rekeningen te betalen? Nee, oordeelde het gerechtshof Den Haag deze week: het is een fundamenteel recht, en het belang van het kind moet vooropstaan. Karin Bojorge-Alvarez, van Simavi, brengt verslag uit

Lees artikel