journalistiek over mondiale samenwerking

At the recent Policy Coherence Debate, participants agreed it’s time to rethink how partnerships work in development programmes.…

Komende woensdag vindt in Den Haag de vierde editie van Het Grote Coherentiedebat plaats. Centraal staat de IOB-studie naar het Nederlandse coherentiebeleid op het terrein van voedsel, water en klimaat. Ruerd Ruben, zelf oud-directeur van de IOB, bestudeerde het onderzoek en komt tot een aantal kritische observaties. ‘De belangrijkste tekortkoming van de evaluatie is dat men een beetje om de essentie van coherentie heenloopt.’

Voor het Grote Coherentiedebat over ongewenste geldstromen, ging de redactie van Vice Versa Global in Oeganda de straat…

De ontwikkelingssector moet de gebaande paden verlaten, betogen Paul van den Berg en Bram van Leeuwen, met het oog op het nieuwe kabinet. Dit is de ‘gouden kans’ voor een ommezwaai: geef het Zuiden de leiding, haal meer geld op bij de allerrijksten.

Volgens het Tax Justice Network komt een zesde van alle belastingontwijking op rekening van Nederland, waardoor andere landen vijftig miljard dollar mislopen. Vorig jaar zei de regering dat ons land de regels heeft aangescherpt, maar Arnold Merkies laat zien dat de maatregelen maar een fractie van alle geldstromen raken.

Landen lopen jaarlijks drie biljoen euro mis door corruptie – en zeker in het Zuiden zou dat geld anders goed van pas komen. Hoe belandt het weer bij de mensen? Met die vraag houdt Caroline Weijers, de Nederlandse anticorruptiegezant, zich bezig. Vice Versa spreekt haar in aanloop naar ons Grote Coherentiedebat, op 26 juni in Den Haag.

Nederland stapt uit een omstreden energiehandvestverdrag, het Energy Charter Treaty. Dat verdrag geeft bedrijven het recht claims in te dienen als ze denken benadeeld te worden door klimaatbeleid. Goed nieuws, maar niet het einde van het verdrag, waarschuwt Bart-Jaap Verbeek van SOMO. En er zijn nog 75 bilaterale investeringsverdragen tussen Nederland en landen in Afrika, Azië en Latijns-Amerika, die bescherming bieden aan fossiele investeringen. Op 6 juli praat de Tweede Kamer over beleidscoherentie.

Hoe coherent is het Nederlandse internationale klimaatbeleid? Met de ene hand geven we geld uit om klimaatverandering tegen te gaan, met de andere geven we nog steeds subsidies aan fossiele bedrijven. ‘Stop er onmiddellijk mee.’ Op 6 juli praat de Tweede Kamer erover – nu alvast een verkenning.

Nederland staat al jaren als belastingparadijs voor multinationals te boek en voor de ontwikkeling van de armste landen heeft dat grote gevolgen. Vice Versa vraagt Gijs Verbraak (ActionAid) waarom het zo lastig is het belastingbeleid ten goede te veranderen, en uit welke stappen hij hoop put. ‘Het Zuiden kan echt voor een kentering zorgen.’

Vorige week konden we bij Frontlinie zien hoe Boskalis bij de bouw van een Filipijns vliegveld lak aan mens en milieu heeft – en dat met steun van de Nederlandse staat, door een exportkredietverzekering. Maak daar een einde aan, schrijven PvdD-Kamerleden Lammert van Raan en Christine Teunissen op de dag van een Kamerdebat over exportkredietverzekeringen: schaf de exportsteun per direct af.

De oorlog in Oekraïne heeft grote gevolgen voor de beschikbaarheid van voedsel. Net als tijdens de COVID-crisis is voedsel op veel plekkenduurder en soms zelfs onbetaalbaar geworden. Nederland moet – en wil! – bijspringen, schrijven Karin van Boxtel en Nout van der Vaart, maar moet op een paar valkuilen en blinde vlekken letten.

Een door Nederland gesteund programma had tot doel de melkveesector in Kenia efficiënter te maken, maar critici zeggen dat het vooral om de ‘eigen’ bedrijven ging, en niet om ontwikkeling – dat is geen coherent beleid, stellen ze. Wat is waar? Slotdeel van het tweeluik.

De overproductie van melk leidt in Nederland niet alleen tot een stikstofcrisis, maar de export van melkpoeder naar Afrika lijkt óók weinig goeds te doen: lokale boeren kunnen er niet mee concurreren. Dat gebeurt nu ook in Kenia, zeggen betrokkenen daar. Aan de andere kant stak Nederland veel ontwikkelingsgeld in de Afrikaanse melkveesector – hoe valt dat te rijmen? Deel één van een tweeluik.

Bij het Grote Coherentiedebat dat Vice Versa vorige week met zijn partners in Nieuwspoort organiseerde, bleek dat de praktijk steeds coherenter wordt – al blijft het samenspel tussen de ministeries ingewikkeld. ‘Soms is het echt een worsteling’, maar niettemin wil iedereen dóór.

Nederland staat voor de enorme uitdaging in 2050 volledig circulair te zijn. De vraag is hoe je een transitie naar zo’n economie eerlijk vorm kunt geven, zowel sociaal als qua klimaat. Vice Versa zoekt met Anne van der Meer en Paul Roeland naar een oplossing voor de – nu nog vervuilende – kledingindustrie

Het Actieplan beleidscoherentie voor ontwikkeling kreeg in november een herziening. Hoe wordt er door organisaties in het Mondiale Zuiden over de Nederlandse voornemens gedacht? Twee reacties vanuit India en Indonesië.

Vandaag, 5 december, is de perfecte dag voor een blik op wat Rina Molenaar (Woord en Daad) en Daniëlle Hirsch (Both ENDS) van de Grote Coherentiesint hebben gevraagd èn gekregen. ‘De minister nam onze verlanglijstjes maar heel beperkt over.’

Nederland heeft een nieuw actieplan om meer beleidscoherentie tussen de verschillende ministeries te krijgen om negatieve effecten van Nederlands beleid voor ontwikkelingslanden tegen te gaan. Het concentreert zich op drie thema’s: het verkleinen van de Nederlandse voetafdruk, onwettige geldstromen en belastingontwijking èn vaccin- en gezondheidsongelijkheid.

Nederland helpt landen in het Zuiden met het opzetten van een sterke publieke sector, maar is tegelijk een belastingparadijs. En: hoe vallen klimaatplannen te rijmen met steun aan fossiele bedrijven? Marit Maij (ActionAid) en Lisanne van der Steeg (Woord en Daad) pleiten voor meer beleidscoherentie: de Nederlandse overheid moet beleidskeuzes maken die elkaar versterken, in plaats van tegenwerken.

Vandaag verschijnt het Actieplan Beleidscoherentie voor ontwikkeling. Hoe kunnen verschillende ministeries de handen ineenslaan voor het behalen van de duurzame ontwikkelingsdoelen en voorkom je dat ze elkaar tegenwerken? Voor Vice Versa, Building Change, het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Fair Green and Global Alliantie reden om op woensdagmiddag 18 januari 2023 Het Grote Coherentiedebat te organiseren. In de aanloop naar het event zal Vice Versa een reeks artikelen publiceren over beleidscoherentie.