journalistiek over mondiale samenwerking

Kennis is macht en vooralsnog wordt de kennis door de rijkste landen gedomineerd. Met een jaarlijks symposium wil het KIT de krachten bundelen van mensen die kennis dekoloniseren. De eerste editie vond in Amsterdam plaats, live met Beiroet en Johannesburg in verbinding. Een verslag.

In deze speciale aflevering van onze serie Community Voices van Vice Versa Global  vertellen we het buitengewone verhaal…

Moses Isooba werkt al meer dan twee decennia in de ngo-wereld en in donorkringen en is nu uitvoerend directeur van het Uganda National NGO Forum – en ontzettend uitgesproken over shift the power. Zijn advies aan noordelijke organisaties is kraakhelder: laat ‘de controle en het wantrouwen’ los. Een gesprek over de tijdgeest, machtsbegeerte en het ‘donor-industrieel complex’.

Robert Kajobe is een prominente wetenschapper uit Oeganda. Marc Broere bezoekt de hoogleraar met wie hij al een kwart eeuw bevriend is, voor een terugblik en om de stand van het Afrikaanse academische leven te bespreken. Onder collega’s bemerkt Kajobe nog te vaak een minderwaardigheidscomplex – en dat mogen ze wel afschudden, vindt hij. ‘Een westers idee wordt soms domweg maar geaccepteerd, ook al weet je als lokale onderzoeker dat het niet werkt, maar je bent te bang om dat aan de orde te stellen.’

Sinds 1 januari deelt Eunice Mwaura het hoofdredacteurschap van Vice Versa met Marc Broere, waarbij zij vooral de Global-sectie zal leiden. In dit kennismakingsgesprek doet de Keniaanse uit de doeken waarom het hoog tijd is voor een nieuw geluid, tijd zelfs om ‘het Afrikaanse narratief te verschuiven’.

What would you want to include in the policy paper of the new Minister for Foreign Trade and Development Cooperation? In this seventh World Café edition, broadcasted live from The Hague, we talked about the online consultation process. Minister Liesje Schreinemacher highlighted her own focus and vision for the coming years and Krizna Gomez and Birgitta Tazelaar discussed the policy paper and gave their two cents on the way the Dutch should do trade and development. A report.

The World Café last thursday on shifting the power at work was a full, frank and much needed (online) discussion about the Dream Paper of Partos. It was about listening with two ears and using one mouth, walking the talk, language and ultimately, sacrifice. All this in high hopes of reaching more equality in the real world of international development cooperation.

Het dekoloniseren van de ontwikkelingswereld is nodig om een vrij en sterk middenveld te krijgen. Community-led development kan als katalysator werken voor een betere balans tussen donor en ontvanger, om tot zuidelijk leiderschap te komen: shift the power in actie. ‘Voor ons, op kantoor, betekent het een stap terug doen.’ Een rondvraag.

Wit, westers en ‘superieur’, de macht is niet véél veranderd – er is een neokoloniale voortzetting van oude politiek, ziet voormalig minister Jan Pronk, met de elites elders. De uitgebuite groep is geglobaliseerd: de bovenwereld regeert de wereld beneden. ‘Beide werelden’, schrijft hij, ‘bevinden zich in alle landen, geen uitgezonderd.’ En de ontwikkelingssamenwerking bestendigt het systeem. Is redding mogelijk? Alleen met besef van beschaving.

Het is iets dat diepe reflectie vergt, een eerlijke blik, een andere denktrant. Houd je een onrechtvaardig systeem mede in stand? Hoe zet je privileges in? Het idee van shift the power gaat niet om de grote macht alléén, het laat de ontwikkelingswerker ook zelf in de ziel kijken. Marinke van Riet, die bij Voice vertrekt, deed het en kwam tot de ultieme conclusie: ‘Het is tijd het stokje door te geven.’

In deze serie legt Vice Versa directeuren van ontwikkelingsorganisaties langs de shift the power-meetlat. In hoeverre zijn ze bereid na te denken over machtsverhoudingen binnen de internationale samenwerking? Gaan ze zeggenschap overhevelen en hoe ziet de nieuwe rolverdeling tussen noordelijke en zuidelijke partners eruit? In deze vierde aflevering: Ariette Brouwer van Simavi.

In this fifth edition of the World Café, a conversation on shifting the power with Southern leaders and top officials from the Dutch Ministry of Foreign Affairs. ‘If we are able to risk our lives for human rights, trust us with the resources, please!’ A report by Marlies Pilon.

‘Wat weet ik nu werkelijk van de toestand ter plekke?’ Die gedachte is Ellen Mangnus niet vreemd en zo bekijkt ze de kloof tussen de westerse en de lokale onderzoeker èn met de mens die het onderwerp is. ‘Het samenwerken van Noord en Zuid staat nog niet garant voor een passende agenda’, merkt ze. Misschien ligt het aan de richting van initiatief: wat als we het andersom doen, van Zuid naar Noord?

Te vaak lanceren hulporganisaties projecten zonder eerst te praten met degenen om wie het gaat. Onderzoeker Anika Altaf sprak met de allerarmsten in Ethiopië, Benin en Bangladesh. Om hen te bereiken moet het roer om.

Noodhulp moet effectiever en meer lokaal worden georganiseerd, sprak de internationale gemeenschap in 2016 af. Voortaan zou een kwart van het hulpgeld zo direct mogelijk naar lokale partners gaan. De kloof met de praktijk is ‘schokkend’: o,1 procent van het corona-noodhulpgeld gaat rechtstreeks naar lokale ngo’s, voor wie inspraak en toegang tot fondsen tijdens de pandemie nog moeilijker lijkt te worden.

De Congolese modeontwerper Samir ‘Breezy’ Mahombi leeft al zes jaar in het Keniaanse Kakuma, Afrika’s één na grootste vluchtelingenkamp. Hij en 196 duizend lotgenoten overleefden oorlog en geweld, maar hoe overleef je corona in een overvol kamp zonder goede hygiëne? Samir gooit zijn naaimachine in de strijd en maakt kleurige mondkapjes voor de meest kwetsbaren.

Bij deze COVID-19 crisis initiëren ontwikkelingsorganisaties allerlei acties in tientallen landen in Azië en Afrika. Maar sluiten die wel aan op waar mensen behoefte aan hebben en zijn deze wel kosteneffectief? Anika Altaf en Betteke de Gaay Fortman pleiten ervoor om niet in oude reflexen terug te vallen, maar nauwgezet uit te zoeken wat de hulpvraag is en goed te luisteren naar de mensen om wie het gaat.