Categorie: Marc van Dijk

‘Soms moet je niet door een luidspreker praten’

By Marc van Dijk | 12 February 2025

Traditioneel zijn ambassades politiek neutraal, maar in de praktijk stellen Nederlandse ambassadeurs zich actief op bij de bevordering van lhbtiq+-emancipatie. Experts van het COC en oud-ambassadeur To Tjoelker (Benin) over openlijke steun en diplomatieke acties achter de schermen. ‘Als een land een verschrikkelijk discriminerende wet aanneemt, kun je dat publiekelijk veroordelen, maar een goed gesprek in de coulissen voeren is beter.’

Ontbossing voor groene energie, een contradictie in terminis

By Marc van Dijk | 06 November 2024

De wereld schakelt van fossiele brandstoffen over op schone energie, maar het delven van de mineralen die nodig zijn voor zonnepanelen, windmolens en accu’s is destructief voor ecosystemen en lokale gemeenschappen. Kan het anders? ‘De mijnbouwbedrijven beginnen nu opnieuw, en ook nog eens met een groen jasje aan – ze graven immers voor de energietransitie! Maar ze opereren nog volledig volgens het oude, koloniale systeem.’ Vice Versa gaat op onderzoek uit.

Kennis dekoloniseren is pijnlijk en nodig

By Marc van Dijk | 25 October 2022

Kennis is macht en vooralsnog wordt de kennis door de rijkste landen gedomineerd. Met een jaarlijks symposium wil het KIT de krachten bundelen van mensen die kennis dekoloniseren. De eerste editie vond in Amsterdam plaats, live met Beiroet en Johannesburg in verbinding. Een verslag.

‘Geloof in natuurkrachten kan de jaguar redden’

By Marc van Dijk | 04 October 2022

De jaguar wordt ernstig bedreigd. Volgens natuurbeschermer Liliana Jauregui kunnen we van lokale gemeenschappen leren die in balans met de natuur leven – en die aan de jaguar grote krachten toekennen. Donderdagavond 6 oktober spreekt ze erover in het Suriname-café in De Tropen, in Amsterdam (meld je hier gratis aan).

Lokale verbinding is de kern

By Marc van Dijk | 08 June 2022

Samenwerking in de wetenschap tussen Noord en Zuid is nog lang niet gelijkwaardig, maar de laatste jaren is het wel degelijk verbeterd. Aan het eind van deze serie gaan een Britse en een Zuid-Afrikaanse expert terug naar de basis: hoe kun je als onderzoeker of onderzoeksfinancier echt verschil maken in de wereld? Het antwoord is eenvoudig: vergeet nooit de verbinding met de lokale gemeenschap te leggen.

Wetenschap bedrijven onder de druk van moord

By Marc van Dijk | 27 July 2021

Kun je als wetenschapper helpen om ernstige misstanden te bestrijden, als er doden vallen tijdens je onderzoek? Hoe vind je de juiste partners en hoe blijf je gemotiveerd? Oksana Nesterenko stimuleert anticorruptie-onderzoek in Oekraïne, antropoloog Naomi van Stapele werkt met Keniaanse sekswerkers en bendeleden. Een dubbelinterview.

Data verzamelen als vorm van verzet

By Marc van Dijk | 17 June 2021

‘Data zijn goud en wij zijn de goudzoekers’, zo noemde Gauthier Marchais zijn artikel over oneerlijke verhoudingen in internationaal wetenschappelijk onderzoek. De activist Nicera Wanjiru ondervindt in Kenia de ‘goudkoorts’ aan den lijve en besloot zèlf data te gaan verzamelen. Een dubbelinterview.

Helpen codes tegen ethics dumping?

By Marc van Dijk | 11 May 2021

Een klein aantal landen domineert de wetenschap, wat tot oneerlijke praktijken kan leiden. Een nieuwe generatie onderzoekers stimuleert verandering door krachtige ethische codes door te voeren. Een dubbelinterview met Doris Schröder en Sandra Alba, die allebei aan innovatieve richtlijnen werkten.

‘Ik zou voor innovatie en slagkracht kiezen’

By Marc van Dijk | 30 March 2021

Om de wereld te verbeteren, heb je het bedrijfsleven nodig – dat krachtiger is dan alle overheden bijeen, maar ook ongekend veel schade aanricht. Linda van Beek, directeur van het Global Compact Netwerk Nederland, helpt bedrijven om een verantwoorde koers te vinden. ‘Neem de duurzame doelen als leidraad.’

Pionieren met gender-onderzoek in het door seksueel geweld geteisterde Congo

By Marc van Dijk | 19 October 2020

Conflict hoeft academische samenwerking niet uit te sluiten. Thea Hilhorst, hoogleraar aan het Haagse International Institute of Social Studies, begeleidde Congolese promovendi en richtte samen met Congolese onderzoekers een onafhankelijk onderzoeksinstituut op. In gesprek met Hilhorst en de Congolese onderzoeksleider Rose Bashwira over potentie en internationale onwil.

Gelijkwaardige samenwerking levert wederzijds voordeel op

By Marc van Dijk | 17 September 2020

Er is nog lang geen sprake van volledige gelijkwaardigheid tussen het globale Noorden en Zuiden in de wetenschap. Ook in onderzoek naar inclusieve mondiale ontwikkeling is het Noorden dominant. Peter Taylor en Irene Agyepong, voortrekkers op dit gebied, proberen oude patronen te doorbreken.

‘De allerarmsten worden niet geholpen. En dat kan wél.’

By Marc van Dijk | 05 August 2020

Te vaak lanceren hulporganisaties projecten zonder eerst te praten met degenen om wie het gaat. Onderzoeker Anika Altaf sprak met de allerarmsten in Ethiopië, Benin en Bangladesh. Om hen te bereiken moet het roer om.

De democratie moet leveren wat ze belooft 

By Marc van Dijk | 05 February 2020

In het Westen staat de democratie onder druk, in het mondiale Zuiden is ze als ideaal aan slijtage onderhevig. Experts uit drie continenten bieden bouwstenen, voor democratie voorbíj verkiezingen, een sociaal pact en een democratische nationale identiteit. ‘Doorbreek de dynamiek die nu dominant is: “de sterkste steeds sterker maken”.’ 

‘Van deze rechtsstaat-in-naam wens ik de versierselen niet langer te dragen’

By Marc van Dijk | 19 April 2019

Trots en dankbaar was Nico Keulemans toen hij door de koningin geridderd werd, na een leven vol ontwikkelingswerk. Nu stuurt de 88-jarige zijn onderscheiding terug. Hij herkent de rechtsstaat Nederland niet meer.

Zo kunnen we het gesprek over ontwikkelings-samenwerking en vluchtelingen verbeteren

By Marc van Dijk | 25 September 2018

Het debat over ontwikkelingssamenwerking en migratie is in Nederland sterk gepolariseerd. Hoe komen we tot een constructief gesprek? Experts Chantal Deken en Ivana Ivkovic geven advies: leer scholieren weer discussiëren en wees niet bang het totaal oneens te zijn.

Zo kunnen we internationale solidariteit opnieuw uitvinden – 3 tips voor organisaties en 3 tips voor jou

By Marc van Dijk | 18 September 2018

Internationale solidariteit is anno 2018 niet meer vanzelfsprekend. Hoe kunnen we daarin verandering brengen? Zes tips van mensenrechtenonderzoekers Jos Philips en Daphina Misiedjan.

Waarom VN-boegbeeld Angelina Jolie de wereld niet beter maakt

By Marc van Dijk | 12 September 2018

De Griekse filosoof en communicatiewetenschapper Lilie Chouliaraki is kritisch over Facebook-activisme en andere populaire vormen van solidariteit, die zij ‘post-humanitair’ noemt. Voor echte betrokkenheid hebben we nieuwe verhalen en technieken nodig.